കുടുംബശ്രീ

കേരളത്തിലെ സ്ത്രീശാക്തീകരണത്തിൻ്റെയും ദാരിദ്ര്യ നിർമാർജനത്തിൻ്റെയും മേഖലയിൽ ശ്രദ്ധേയമായ മാതൃകയാണ് കുടുംബശ്രീ. സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടായ്മയിലൂടെ സാമ്പത്തിക സ്വയംപര്യാപ്തത, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, തൊഴിൽ സംരംഭങ്ങളുടെ വളർച്ച, ജനകീയ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിലെ പങ്കാളിത്തം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുകയാണ് കുടുംബശ്രീയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

കുടുംബശ്രീയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നീണ്ടൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ പുരോഗതിക്ക് സഹായകമാകുന്നു. അയൽക്കൂട്ടങ്ങൾ, ഏരിയ ഡെവലപ്മെൻ്റ് സൊസൈറ്റികൾ, കമ്മ്യൂണിറ്റി ഡെവലപ്മെൻ്റ് സൊസൈറ്റി എന്നിവയിലൂടെ ഗ്രാമതലത്തിലുള്ള വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കുടുംബശ്രീ സജീവമായി ഇടപെടുന്നു.

കുടുംബശ്രീ കേരളത്തിലെ സ്ത്രീശാക്തീകരണത്തിനും ദാരിദ്ര്യനിർമാർജനത്തിനുമായി സംസ്ഥാന സർക്കാർ 1998-ൽ ആരംഭിച്ച ജനകീയ കൂട്ടായ്മയാണ്. സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ ഉന്നമനം, സ്വയംതൊഴിൽ പ്രോത്സാഹനം, സംരംഭകത്വ വികസനം, കുടുംബങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക ഭദ്രത ഉറപ്പാക്കൽ എന്നിവയാണ് കുടുംബശ്രീയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ.

നീണ്ടൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ കുടുംബശ്രീ സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടായ്മയും പങ്കാളിത്തവും പ്രയോജനപ്പെടുത്തി വിവിധ വികസന, ക്ഷേമ, ഉപജീവന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളിയാകുന്നു. പഞ്ചായത്തിന്റെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും ഗ്രാമീണ കുടുംബങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും കുടുംബശ്രീ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

കുടുംബശ്രീയുടെ സംഘടനാ സംവിധാനം

കുടുംബശ്രീയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മൂന്ന് തലങ്ങളിലായാണ് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.

സി.ഡി.എസ് (CDS) കമ്മ്യൂണിറ്റി ഡെവലപ്‌മെന്റ് സൊസൈറ്റി

ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് തലത്തിലെ കുടുംബശ്രീയുടെ ഉന്നതതല സംഘടന

എ.ഡി.എസ് (ADS) ഏരിയ ഡെവലപ്‌മെന്റ് സൊസൈറ്റി

വാർഡ് തലത്തിൽ അയൽക്കൂട്ടങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നു

അയൽക്കൂട്ടം (NHG)

നീണ്ടൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ കുടുംബശ്രീയുടെ പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ

സ്ത്രീശാക്തീകരണം

സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ സ്വയംപര്യാപ്തത ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി കുടുംബശ്രീ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾക്ക് നേതൃത്വപരിശീലനം, വ്യക്തിത്വവികസനം, സാമൂഹിക അവബോധം, വിവിധ തൊഴിൽപരിശീലനങ്ങൾ എന്നിവ നൽകുന്നു. പഞ്ചായത്ത് തലത്തിൽ നടപ്പാക്കുന്ന വനിതാ ഘടകപദ്ധതികളിലും കുടുംബശ്രീ അംഗങ്ങൾ പങ്കാളികളാകുന്നു.

സാമ്പത്തിക ശാക്തീകരണവും സ്വയംതൊഴിലും

സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വന്തമായി വരുമാനം കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നത് കുടുംബശ്രീയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യമാണ്. ചെറുകിട സംരംഭങ്ങൾ, ഉൽപ്പാദന യൂണിറ്റുകൾ, ഭക്ഷ്യവസ്തു നിർമ്മാണം, വിപണനം, തൊഴിൽ പരിശീലനം എന്നിവയിലൂടെ സ്ത്രീകളുടെ വരുമാനശേഷി വർധിപ്പിക്കുന്നു.

നീണ്ടൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ വിവിധ പദ്ധതികളിലൂടെ വനിതകൾക്ക് തൊഴിൽപരിശീലനം, സ്വയംതൊഴിൽ സഹായം, കരകൗശല പരിശീലനം എന്നിവയും നടപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

കാർഷിക മേഖലയിലെ സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തം വർധിപ്പിക്കുന്നതിനായി കുടുംബശ്രീ വിവിധ കൃഷി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കുന്നു.

നീണ്ടൂർ പഞ്ചായത്തിലെ കാർഷിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രധാനമായും:

  • ഹരിതസമൃദ്ധി കൃഷി ഗ്രൂപ്പുകൾ.

  • വനിതകളുടെ വീട്ടുവളപ്പിലെ കൃഷി.

സാമൂഹ്യക്ഷേമ പ്രവർത്തനങ്ങൾ

സമൂഹത്തിലെ പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളുടെയും സാമ്പത്തികമായി ദുർബലരായ കുടുംബങ്ങളുടെയും ഉന്നമനത്തിനായി കുടുംബശ്രീ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

  • നിർധന കുടുംബങ്ങൾക്ക് സഹായം.

  • വയോജനങ്ങൾക്കും ഭിന്നശേഷിക്കാർക്കും പിന്തുണ.

  • സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും ക്ഷേമ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

  • ആരോഗ്യ, പോഷകാഹാര ബോധവൽക്കരണം.

  • ലഹരിവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളിത്തം.

  • സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളിൽ ജനകീയ ഇടപെടൽ.

ശുചിത്വവും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും

ഹരിതകർമ്മസേനയുമായി സഹകരിച്ച് മാലിന്യസംസ്കരണം, ശുചിത്വ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം എന്നിവയിൽ കുടുംബശ്രീ പ്രവർത്തകർ പങ്കാളികളാകുന്നു. വീടുകളിലും പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലും ശുചിത്വബോധം വളർത്തുന്നതിനും മാലിന്യങ്ങൾ ശരിയായ രീതിയിൽ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനും ബോധവൽക്കരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു.

ലഹരിവിരുദ്ധ ബോധവൽക്കരണം

നീണ്ടൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ നടപ്പാക്കിയ ഓപ്പറേഷൻ തൂഫാൻ രണ്ടാംഘട്ടം ലഹരിവിരുദ്ധ ജനകീയ മുന്നേറ്റത്തിൽ കുടുംബശ്രീ പ്രവർത്തകരും പങ്കാളികളായി. പഞ്ചായത്ത് ജനപ്രതിനിധികൾ, പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ, ആശാ പ്രവർത്തകർ, ഹരിതകർമ്മസേന, അധ്യാപകർ, വിദ്യാർഥികൾ തുടങ്ങിയവരോടൊപ്പം നടത്തിയ പരിപാടിയിൽ ഏകദേശം 110 പേർ പങ്കെടുത്തു.

കുടുംബശ്രീയും പഞ്ചായത്ത് വികസനവും

നീണ്ടൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ സമഗ്ര വികസനത്തിൽ കുടുംബശ്രീയുടെ പങ്കാളിത്തം പ്രധാനമാണ്. പഞ്ചായത്തിന്റെ വാർഷിക പദ്ധതികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന വനിതാ ശാക്തീകരണം, തൊഴിൽ പരിശീലനം, കൃഷി, സ്വയംതൊഴിൽ, സാമൂഹ്യക്ഷേമം, ശുചിത്വം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ കുടുംബശ്രീയുടെ കൂട്ടായ്മകൾക്ക് പ്രവർത്തന അവസരങ്ങളുണ്ട്.

കുടുംബശ്രീ മുഖേന സ്ത്രീകൾക്ക് സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യം കൈവരിക്കുന്നതിനൊപ്പം ഗ്രാമസഭകളിലും പ്രാദേശിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സജീവമായി ഇടപെടാൻ സാധിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ സ്ത്രീകളുടെ നേതൃത്വശേഷിയും തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള കഴിവും വർധിക്കുന്നു.

കുടുംബശ്രീയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ

  1. സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ ശാക്തീകരണം.

  2. ദാരിദ്ര്യനിർമാർജനവും കുടുംബങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തലും.

  3. സ്വയംതൊഴിൽ, ചെറുകിട സംരംഭങ്ങൾ എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കൽ.

  4. സമ്പാദ്യശീലം വളർത്തുകയും സാമ്പത്തിക സഹായം ലഭ്യമാക്കുകയും ചെയ്യുക.

  5. കാർഷിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വനിതകളുടെ പങ്കാളിത്തം വർധിപ്പിക്കുക.

  6. സ്ത്രീകൾക്ക് നേതൃത്വപരിശീലനവും സാമൂഹിക പങ്കാളിത്തവും ഉറപ്പാക്കുക.

  7. ആരോഗ്യ, ശുചിത്വ, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളികളാകുക.